اینستاگرام کشاورزان: چطور یک استوری، هندوانه‌ها را جارو کرد

تا دیروز کشاورز کسی بود که پشتش به شهر و رویش به زمین بود، ولی حالا موبایلش را برمی‌دارد و از مزرعه گوجه‌های گیلکی‌اش لایو می‌گذارد و ۵۰ هزار نفر پای تماشایش می‌نشینند. شبکه‌های اجتماعی، به ویژه اینستاگرام و تیک‌تاک، ورق را برای کشاورزان خرده‌پا برگردانده. ماجرا فقط فروش نیست، یک جور روایت‌سازی احساسی است که مصرف‌کننده می‌خواهد بداند غذایی که می‌خورد از کدام مزرعه و با چه دستی کاشته شده است.

در کانادا، یک مزرعه‌دار سیب به اسم «مزرعه اسمیت» با نشان‌دادن پشت‌صحنه برداشت و کمپوت‌سازی خانگی، فالوئرهایش را ده برابر کرد. او استوری می‌گذارد که «این درخت سیب را پدربزرگم سال ۱۹۴۶ کاشت»، و زیرش بلافاصله کامنت‌های اشک‌ریزان می‌بارد. بعد جعبه‌های اشتراک ماهانه سیب‌های ارگانیکش را عرضه می‌کند و تا یک هفته تمام موجودی‌اش به فروش می‌رود. این فروش مستقیم بدون واسطه یعنی سود سه برابری برای کشاورز و قیمت منصفانه برای خریدار.

در ایران هم قصه مشابهی دارد جان می‌گیرد. کشاورزانی در مازندران کیوی‌های درجه یک را که قبلا به تاجر دوره‌گرد می‌فروختند، حالا در اینستاگرام با هشتگ «مستقیم از باغ» می‌فروشند و با پیک شخصی به دست مشتری تهرانی می‌رسانند. حتی یک زوج کشاورز توی آذربایجان غربی با ساختن ویدئوهای بامزه از دعوای گوسفندها، دنبال‌کننده جذب کردند و حالا پنیر محلی‌شان مشتری پروپاقرصی در دبی دارد.

اما خطر هم هست: یک پست بد یا شایعه می‌تواند آبروی یک فصل محصول را ببرد. کشاورز باید اصول بازاریابی محتوا، عکاسی و پاسخگویی به کامنت‌ها را بلد باشد. برای همین مراکز ترویج کشاورزی در استرالیا کارگاه «کشاورزی با گوشی» برگزار می‌کنند. خلاصه، اینستاگرام تراکتور جدیدی شده که محصول را نه از زمین، که از دل گوشی‌های مردم بیرون می‌کشد.